Skip to content

De mooiste tijd van haar leven.

20 maart 2015

Een bijdrage die ik eerder schreef voor het Schrijverscafé Oosterhout, maart 2013, toen onze bijdragen stonden in het teken van het boekenweekthema ‘Gouden Tijden, zwarte bladzijen’. Met het bezoek vandaag van museum Bronbeek werd het thema voor mij weer actueel en dacht ik terug aan deze eerder geschreven bijdrage.

Gouden tijden – zwarte bladzijden. In Indië. Zelden kom je ze nog tegen, mensen die geboren zijn in Weltevreden, Buitenzorg of in Batavia. Nog heel af en toe kom je deze plaatsnamen tegen in een overlijdensadvertentie. Mijn vader was zo iemand. Geboren in Batavia. Gouden tijden waren het. Niet voor niets verwees mijn oma naar Indië altijd als ‘de mooiste tijd van haar leven’, tempo doeloe in optima forma.

oma IndieToen mijn oma net zo oud was als ik nu – halverwege de veertig – zat ze in blok 8 in Tjideng, een Japans interneringskamp voor vrouwen en kinderen. De Japanse kampcommandant Sonei voerde er een schrikbewind; niet voor niets noemden ze hem ‘de beul van Tjideng’. Oma had het nooit over Tjideng. Lang na haar dood vond ik in een zilveren sigarettendoosje een rolletje met vergeelde krantenknipsels uit 1946: ‘Beruchte kampcommandant Sonei ter dood veroordeeld’. En natuurlijk was er ook de vlag. De Nederlandse vlag. Verborgen gehouden in het kamp.

Gouden tijden blijken ook uit het briefje van mijn vader; hij schreef het als twintigjarige, aan zijn eigen vader – een briefje van zoon tot vader en van kamp tot kamp. We schrijven augustus 1945, kort na de capitulatie van Japan. ‘Lieve vader, mag ik u van ganser harte gelukwensen dat u deze ellendige oorlog overleefd hebt, na alles wat ik van de sterfgevallen vernomen heb. Houd u kalm nu u de eindstreep hebt bereikt, wees voorzichtig en voed u zo goed mogelijk.’ Zelf had mijn vader ook een lastige periode achter de rug, of zoals hij het zelf verwoordt: ‘het was niet zo’n leuke tijd en eigenlijk had ik alle hoop al laten varen. (…) Goddank is alles toch nog goed gekomen. Van 56 kilo ben ik nu al opgeklommen tot 76 kilogram en ik ben vrijgesteld van arbeid’. Vol optimisme besluit hij zijn briefje in de hoop elkaar gauw weer te spreken. Het zou nog maanden duren voordat ze ‘naar huis’ konden. Interneringskamp werd beschermingskamp.

Maar weinig weet ik van de Indische geschiedenis van mijn vader en grootouders. De gouden tijden én de zwarte bladzijden op één briefje ter grootte van een luciferdoosje. Er werd niet over gesproken. Niet door de mensen uit Weltevreden, Buitenzorg of Batavia.

Advertenties
2 reacties leave one →
  1. 29 maart 2015 12:49

    Mijn moeder is in Batavia geboren. Net als de vader van mijn lief… Net als de Nederlandse vader van mij en de Nederlandse moeder van mijn lief zijn er soms ‘geheimen’… Onze oudste zoon net afgestudeerd aan de Uni in Nijmegen. Zijn onderwerp: de invloed van de KMar in Nederlands Indië tijdens en na de oorlog. Zo kwamen we toch nog achter nieuwe dingen….

    • 3 april 2015 17:42

      Mooi, al was het vast geen toeval, het onderwerp van zijn masterthesis?

      Zo wil ik binnenkort een keer naar Bronbeek, op zoek naar nieuwe dingen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: